Çfarë shkakton trashësinë dhe mbipeshën?

Çfarë shkakton trashësinë dhe mbipeshën?

 

Shkaku themelor i trashësisë dhe mbipeshës është një çekuilibrim energjetik midis kalorive të marra dhe atyre të konsumuara.

Në nivel global, ka:

• Rritje të konsumit të ushqimeve të pasura me energji të larta në yndyrë
• Një rritje e pasivitetit fizik si rezultat i natyrës gjithnjë duke qëndruar ulur të shumë vendeve të punës, ndryshimi i mënyrave të transportit dhe rritja e urbanizimit. Ndryshimet në mënyrën e të ushqyerit dhe aktiviteti fizik shpesh janë rezultat i ndryshimeve në mjedis dhe shoqëri që lidhen me zhvillimin dhe mungesën e politikave mbështetëse në sektorë të tillë si shëndetësia, bujqësia, transporti, planifikimi urban, ambienti, përpunimi i ushqimit, shpërndarja, tregtimi dhe arsimi.

Cilat janë pasojat e zakonshme të shëndetit të trashësisë dhe mbipeshës? BMI-ja e ngritur është një faktor kryesor rreziku për sëmundjet jo ngjitëse siç janë:
• Sëmundje kardiovaskulare (kryesisht sëmundje të zemrës dhe goditje në tru), të cilat ishin shkaku kryesor i vdekjes në vitin 2012;
• Diabeti;
• Çrregullime muskulore-skeletore (veçanërisht osteoartriti – sëmundje degjenerative mjaft e paaftshme e kyçeve);
• Disa kancere (përfshirë endometrialin, gjoksin, vezoren, prostatën, mëlçinë, fshikëzën e tëmthit, veshkat dhe zorrën e trashë).

Rreziku për këto sëmundje jo ngjitëse po rritet, me rritjen e BMI-së. Mbipesha te fëmijët shoqërohet me një shans më të lartë të trashësisë, vdekjes së parakohshme dhe paaftësisë në moshën madhore. Por, me gjithë rreziqet e rritura në të ardhmen, fëmijët e trashë pësojnë vështirësi në frymëmarrje, një rrezik të shtuar të frakturave, hipertensionit, shënuesve të hershëm të sëmundjeve kardiovaskulare, rezistencës ndaj insulinës dhe efekteve psikologjike.